سه شنبه : ۱۶ تیر ۱۳۹۴

خانه» نوشته هایی با برچسب ماشین‌آلات
دسته ماشین‌آلات ، تاریخ سه شنبه : ۱۶ تیر ۱۳۹۴ - ۱۱:۳۳

انرژی خورشیدی چرخ معادن را خواهد چرخاند؟

رقابت‌پذیری در عرضه محصولات معدنی علاوه بر اینکه از عوامل مختلفی همچون حمل‌ونقل و تجهیزات و… تاثیر می‌گیرد تحت‌تاثیر عامل مهم انرژی نیز قرار دارد،
به گونه‌ای که کارشناسان معتقدند ۸۰درصد از این انرژی برای ماشین‌آلات معدنی که به حمل‌ونقل و خاکبرداری می‌پردازند صرف شده و ۲۰درصد از آن نیز به مصرف تجهیزات حفاری به کار رفته در عمق زمین می رسد، حال موضوع اینجاست که با توجه به اهمیت معادن در رونق اقتصادی و اهتمام دولت به جذب سرمایه‌گذار خارجی نیاز است با ایجاد زیرساخت‌های لازم مشکل انتقال انرژی به محدوده‌های معدنی که در گستره وسیعی پراکنده شده‌اند برطرف شود. به همین دلیل کارشناسان معتقدند بخشی از انرژی صنایع و واحدهای مصرفی را می‌توان با انرژی خورشیدی جبران کرد اما برای کاهش مصرف سوخت ماشین‌آلات باید حمل‌ونقل ریلی جایگزین شود. از سوی دیگر برنامه‌ریزی در معادن باید با نگاهی به پیشرفت فناوری انجام شود نه براساس زیرساخت‌های موجود در معادن.
در برنامه دولت برای رونق اقتصادی، توجه به سرمایه‌گذاری در بخش معدن از اولویت‌هاست اما یکی از عواملی که می‌تواند در جذب سرمایه‌گذار داخلی و خارجی موثر باشد ایجاد رقابت‌پذیری در تولیدات این بخش است که تا حدودی از قیمت انرژی تاثیر می‌پذیرد.

محدودیت زیرساخت مانع از ورود فناوری
قائم‌مقام خانه شبکه صنعت و معدن در رابطه با نقش انرژی در بهره‌برداری از معادن به صمت گفت: در معادن بیشتر از گازوئیل برای سوخت ماشین‌آلات در استخراج و حمل‌ونقل استفاده می‌شود که به‌طور قطع قیمت بالای آن روی قیمت تمام شده محصولات اثر می‌گذارد، به همین دلیل برای کاهش قیمت تمام شده محصولات باید برنامه‌ریزی‌های لازم برای تعدیل نقش انرژی در قیمت نهایی محصولات و افزایش رقابت‌پذیری محصولات انجام داد. آرمان خالقی با اشاره به اینکه هم‌اکنون برق موجود در معادن مصرفی است نه صنعتی، اضافه کرد: معادن ایران از پراکندگی بالایی برخوردار هستند که بیشتر آنها از برق مصرفی استفاده می‌کنند که برای بخش‌های اداری است و همچنین تجهیزات حفاری مورد استفاده در معادن زیرزمینی به علت قدیمی بودن بخشی از انرژی مورد نیاز خود را از طریق برق و بخش دیگر را از طریق سوخت تامین می‌کنند. او با اشاره به اینکه هم‌اکنون سهمیه سوخت ماشین‌آلات کفاف مصرف فعالیت‌های استخراجی معادن را نمی‌دهد، ادامه داد: با توجه به اینکه در تمام دنیا تولیدات به سمت بهره‌وری حرکت کرده‌اند به طور قطع با تامین انرژی می‌توان بخشی از قیمت محصولات را کاهش داد و همین منجر به افزایش رقابت‌پذیری و تمایل بیشتر برای سرمایه‌گذاری خواهد شد. از سوی دیگر، با احداث ریل قطار و جایگزینی حمل‌ونقل ریلی بخشی از هزینه سربار ناشی از مصرف سوخت کاهش خواهد یافت، زیرا قطار علاوه بر استفاده از انرژی‌های بهره‌وری همچون برق، به تردد کمتری نسبت به کامیون نیاز دارد و همین عاملی برای کاهش مصرف انرژی در معادن خواهد بود. گرچه مزیت دیگری همچون کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی را به ارمغان می‌آورد که در نهایت هزینه‌هایی که صرف کاهش آلودگی هوا می‌شود تقلیل می‌یابد.

راه‌حل تامین انرژی معادن پراکنده، انرژی خورشیدی
یک عضو خانه معدن با اشاره به اینکه فناوری‌های روز هنوز نتوانسته‌اند تجهیزات دیگری با مصرف انرژی کمتر را جایگزین ماشین‌آلات کنونی کنند، به صمت گفت: اگر بخواهیم انرژی مصرفی معادن را بررسی کنیم نزدیک به ۸۰درصد آن برای ماشین‌آلات استخراج و ۲۰درصد برای تجهیزات حفاری است و این در حالی است که فناوری‌های نوین هنوز نتوانسته برای این ماشین‌آلات، دستگاه‌های با انرژی‌های جدید جایگزین کند. عزیز میرزائیان با تاکید بر اهمیت پرداختن به انرژی خورشیدی در معادن افزود: معادن با توجه به وسعت کشور در سطح وسیعی پراکنده شده‌اند که انتقال انرژی بسیار هزینه‌بردار و سخت خواهد بود، از سوی دیگر در بخش صنایع معدنی بیشتر از گاز مایع برای تجهیزات استفاده می‌کنند که با فراهم کردن زیرساخت‌های مربوط به انرژی خورشیدی علاوه بر رقابت‌پذیر کردن محصولات از این انرژی طبیعی نیز می توان بیشتر بهره جست. چراکه محصولات معدنی به‌عنوان حلقه اول زنجیره تولید اگر با قیمت بالای انرژی رقابت‌پذیری خود را از دست بدهند علاوه بر کاهش تقاضای خارجی، این افزایش قیمت تمام شده به حلقه‌های دیگر تولید در صنعت منتقل می‌شود.

بهره‌گیری از انرژی برق مستلزم هزینه بالاست
یک کارشناس حوزه انرژی در معادن با نگاهی به اهمیت تکنولوژی در ارتقای بهره‌وری در صنایع معدنی به صمت گفت: در معادن خیلی از ماشین‌آلات و تجهیزات از سوخت گازوئیلی و… استفاده می‌کنند و هنوز فناوری نتوانسته است سوخت این ماشین‌آلات را با گاز یا برق جایگزین کند، زیرا ۲ محدودیت وجود دارد؛ نخست اینکه اگر ماشین حفاری بخواهد با برق کار کند نیازمند یک باتری بسیار بزرگ و قوی است یا سیم کابلی مستقیم برق را به آن منتقل کند که بسیار سخت و محدودکننده است. از سوی دیگر هزینه انتقال برق به معادن نیازمند ایجاد پست‌های انتقال است که بسیار هزینه‌بردار است به همین دلیل برای بهینه کردن مصرف انرژی باید برنامه‌ریزی جامعی در این رابطه صورت گیرد تا در اجرایی کردن آن با مشکلات بعدی روبه‌رو نشویم. مسعود رضوانی‌فر با اشاره به اینکه فناوری در نرخ بهره‌وری موثر است، افزود: خیلی از ماشین‌آلاتی که در کارخانه‌های فرآوری به‌صورت اتوماتیک کار می‌کنند با حذف نیروی انسانی راندمان بالایی را در تولیدات ایجاد کرده‌اند که می‌توانند اهمیت بالایی را به کاهش قیمت نهایی محصولات بدهند. به نظر می‌رسد هنوز فناوری نتوانسته است در مصرف انرژی و نوع انرژی تجهیزات معدنی خیلی موثر واقع شود، اما این بدین معنا نیست که همیشه همین‌طور باقی بماند بلکه در آینده شاهد تغییراتی در سوخت ماشین‌آلات خواهیم بود که باید از همین امروز در ایجاد زیرساخت برنامه‌ریزی‌های لازم صورت گیرد تا بتوانیم در آینده با بهره‌گیری از تجهیزات روز قیمت محصولات را رقابتی کنیم اما در شرایط کنونی تنها با یارانه انرژی با توجه به میزان مصرف هر واحد تولیدی می‌توانیم قیمت تولیدات را کاهش دهیم.

خودکفایی فولاد، شاید وقتی دیگر

عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد دلایل به تعویق افتادن خودکفایی فولاد را تشریح کرد و گفت: بهتر است دولت در تولید فولاد از روی منطق سیاستگذاری کند و بر اساس خدمات سیستم بانکی کشور برای تولید برنامه تعریف کند.

رضا شهرستانی با بیان این مطلب اظهار کرد: یکی از دلایلی که ما تاکنون در تولید فولاد خودکفا نشده‌ایم این است که افرادی که در سیاست‌گذاری‌های صنعت ما نقش دارند شرایط موجود این صنعت را به خوبی نمی‌شناسند و با این نگاه هدف‌گذاری می‌کنند.

او با بیان اینکه سیاست‌گذاران در زمینه تولید فولاد بدون ظرفیت‌سنجی تصمیم‌گیری می‌کنند، افزود: سیاست‌های غلط در تولید فولاد باعث کمبودهای مواد اولیه فولادی خواهد شد و اگر امروز با کمبود گندله مواجه هستیم ممکن است در سال‌های آینده با کمبود مواد دیگری روبه رو شویم.

شهرستانی افزود: یکی دیگر از ضعف‌های ما در خودکفایی تولید فولاد این است که سرمایه‌گذارانی که در صنعت فولاد ورود پیدا کرده‌اند اکثرا سرمایه‌داران و تاجرانی هستند که تجربه تولید فولاد را ندارند.

عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد بیان کرد: این سرمایه‌گذاران برای تولید فولاد یکسری ماشین‌آلاتی از آلمان و کشورهای اروپایی وارد کرده‌اند که با تکنولوژی‌های بسیار جدید کشورهای دیگر طراحی شده‌اند و برای استفاده تولیدکننده‌های ایرانی مناسب به نظر نمی‌رسد.

او در این باره گفت: استفاده از ماشین‌آلات این چنینی به لحاظ مالی برای یک کارخانه فولاد به صرفه نیست، زیرا کار کردن با این ماشین آلات تولید را با بهره‌ سنگینی مواجه می‌کند که با این وجود تولید فولاد توجیه اقتصادی ندارد.

شهرستانی افزود: برخی سرمایه‌گذاران عرصه فولاد هم ماشین‌آلات مورد نیاز خود را از چین خریداری می‌کنند که این ماشین‌آلات چینی با قیمت پایین‌تر هم به درد تولید فولاد نمی‌خورد، چرا که بر اساس سیستم‌های تولیدی فولاد ایران طراحی نشده و مناسب صنعتگری همان کشور چین است.

عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد با بیان اینکه بهتر است سیاست‌های دولت در تولید فولاد مناسب با سیستم‌های بانکی تدوین شود، گفت: ایران به لحاظ اینکه منابع سنگ آهن غنی دارد اما متاسفانه به دلیل بلندپروازی‌هایی نتوانسته در زمینه تولید فولاد خودکفا شود.

او همچنین گفت: احداث برخی کارخانه‌های فولاد با ظرفیت یک میلیون تن منطقی به نظر نمی‌رسد، چرا که چنین کارخانه‌ای با چنین ظرفیت تولیدی به لحاظ انتقال مواد، گاز و آب با مشکل مالی مواجه می‌شود و هزینه تولید بسیار سنگین تمام می‌شود.

شهرستانی افزود: ظرفیت یک میلیون تنی ظرفیت بالایی است که پروسه تولید را طولانی خواهد کرد و این موضوع درست و منطقی به نظر نمی‌رسد.

عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد با اشاره به داشته و نداشته‌ها در تولید فولاد اظهار کرد: بسیاری از معادن سنگ آهن ایران در مناطق کویری واقع شده‌اند که بر این اساس در احداث کارخانه فولاد در این مناطق در وهله اول علاوه بر مواد معدنی سنگ آهن که غنی هستیم، باید پارامترهایی مانند زغال کک‌شو، آب و گاز در نظر گرفته شود.

او افزود: تعداد معادن سنگ آهن کشور زیاد است اما حجم ذخایر آنها معمولا کم پیش‌بینی می‌شود که این موضوع به نوبه خود نشان می‌دهد کارخانه‌های فولاد را باید بر اساس ظرفیت‌ پایین‌تری طراحی کرد تا سال‌های طولانی‌تری بتوان بهره‌برداری و تولید داشت.

شهرستانی با بیان اینکه برنامه‌ریزی‌های دقیق و درست باعث می‌شود در تامین مواد معدنی مورد نیاز تولید سال‌های زیادی با کسری مواجه نشویم، گفت: اخیرا با بررسی‌های انجام شده قرار است تولید آهن اسفنجی ارتقا یابد که در فرایند تولید این محصول کارخانه‌ها مصرف آب کمتری دارند و از زغال حرارتی و گاز طبیعی استفاده می‌شود.

عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد افزود: اگر کارخانه‌های فولاد با ظرفیت ۵۰، ۱۵۰ و ۲۰۰ هزار تن طراحی شوند، هم به لحاظ مواد مورد نیاز تولید تامین خواهند شد هم اشتغال‌زایی بسیاری در کشور ایجاد می شود.

شهرستانی با اشاره به هشت طرح فولادی که در حاضر با مدیریت ایمیدرو و بخش خصوصی قرار است فعال شوند، اظهار کرد: اگر به جای هشت طرح فولادی با ظرفیت یک میلیون تن ۸۰ طرح فولادی با مقیاس کوچک و ظرفیت‌‌های پایین‌تری احداث می‌کردیم، علاوه بر ایجاد اشتغالزایی بیشتر در این کارخانه‌ها، نحوه انتقال مواد مورد نیاز کارخانه‌ها کارشناسی‌تر محاسبه می‌شد.

به گفته شهرستانی، با کوچک‌تر کردن واحدهای فولادسازی و در نظر داشتن پارامترهایی که ادامه فعالیت تولید کارخانه را با سهولت امکانپذیر می‌کند به جشن خودکفایی نزدیک‌تر خواهیم شد.

تحقیق، پیش نیاز نوسازی صنایع معدنی است

امروزه استفاده از ماشین‌آلات پیشرفته در استخراج و فرآوری مواد معدنی یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش بهره‌وری و ارتقای رقابتمندی بخش معدنی کشور است.
پیشرفت فناوری را در استخراج و فرآوری مواد معدنی شامل مجموعه اقداماتی که منجر به بهبود بهره‌دهی فاکتورهای تولیدی می‌شود تعریف می‌کنند. با این حال بخش پایین دستی معادن یعنی فرآوری مواد معدنی به‌رغم توانمندی‌ها و پیشرفت‌های قابل‌توجهی که در سال‌های اخیر داشته. هنوز در بخش‌هایی لنگ می‌زند. نقطه‌ضعفی که مدیران دولتی و خصوصی این صنایع به آن اذعان دارند و قبول کرده‌اند که در بخش فرآوری موادمعدنی نیازمند نوسازی هستیم. اگر چه انتساب این مشکل به صورت یکسان به تمامی صنایع کار درستی نیست منتها مشکلاتی که بر سر راه نوسازی و بازسازی این صنایع قرار دارد باعث شده کمابیش تمامی صنایع در بخش‌هایی از این ضعف رنج ببرند.

ما برق و گاز می‌فروشیم نه مواد معدنی
محمدرسا استاد دانشگاه و فعال معدنی در این خصوص می‌گوید: نوسازی در صنایع پایین دستی معدن بسیار به صرفه است چون باعث پایین آمدن هزینه‌های تمام شده می‌شود. وی می‌افزاید: در کشوری هستیم که کارگر به نسبت دیگر کشورها ارزان است و همچنین از انرژی به شدت ارزان استفاده می‌کنیم و مواد اولیه هم وجود دارد و در اکثر موارد می‌بینیم که در بازارهای جهانی بهره‌وری ما پایین است. در حقیقت آنچه را داریم می‌فروشیم سوبسید برق و گاز و مواد معدنی کشور است چراکه ارزش افزوده‌ای به این مواد معدنی نمی‌دهیم. وی توضیح می‌دهد: دو دلیل نیز برای این امر وجود دارد یک: یا سیستم فرآوری قدیمی است و از فناوری‌های قدیمی در فرآوری مواد معدنی استفاده می‌شود یا تکنولوژی به کار رفته با دنیا یکی است ولی ماشین‌آلات فرسوده است.
وی اضافه می‌کند: مثلا در واحد تغلیظ مس همان فناوری روز دنیا دارد استفاده می‌شود و تغییر خاصی نکرده است منتها استفاده از ماشین‌آلات فرسوده باعث شده مثلا مصرف برق بالا برود.
وی با اشاره به اینکه نوسازی در صنایع معدنی هم در بخش ماشین‌آلات و هم در بخش فناوری باید مد نظر قرار بگیرد اظهار کرد: بسیاری از صنایع باید در یکی از این دو بخش یا هر دو، اقدام به نوسازی و بازسازی کنند و تغییرات بنیادی انجام دهند.
محمد رسا به روزی اشاره می‌کند که ناچار به واقعی‌سازی نرخ برق، گاز و دیگر هزینه‌های عملیاتی شویم و ادامه می‌دهد: در این صورت باید گفت همه صنایع مشکل دارند و باید درگیر نوسازی بشوند منتها تاکنون پشت دیواری به نام سوبسید خود را پنهان کرده‌اند و کاستی‌ها و معایب موجود را با یارانه‌های صنعتی جبران می‌کنند.
این فعال معدنی تاثیر تحریم را بر نبود نوسازی و بازسازی این صنایع درحد هیچ می‌داند و می‌گوید: اگر تاثیری هم باشد درمورد قیمت ماشین‌آلات است که باعث می‌شود به جای واردات از اروپا از چین وارد کنند یا با یک واسطه بیشتر از اروپا فناوری را وارد کنند.
تکراری نیست اگر بگویم به این شکل صاحبان صنایع معدنی ما بازار خود را در جهان از دست می‌دهند چون مثلا سنگ آهن ایران به نام چین شناخته شده است. در بحث تحریم‌ها بیشتر یک بحث انحرافی و بهانه‌گیری برای استفاده نکردن از فناوری‌های نوین است و بیشتر در موارد بسیار خاص و محدود صحت دارد. آنچه این بخش را دچار مشکل کرده استفاده از یارانه‌هایی است که در بخش صنعت و معدن وجود دارد مانند خودرو که با استفاده از سوبسید نمی‌تواند خود را به روز کند. حکایت صنایع فرآوری معدنی نیز همین حکایت خودروسازها است.

اولویت با توسعه صنایع فرآوری است
براساس نتایج آمارگیری از معادن در حال بهره‌برداری کشور، حدود ۷۵ درصد از کل سرمایه‌گذاری بخش معدن کشور به ماشین‌آلات، ابزار و وسایل با دوام جهت استخراج مواد معدنی اختصاص دارد. در حال حاضر یکی از مشکلات بخش معدن کشور فرسودگی ماشین‌آلات می‌باشد به طوری که بیش از ۶۰ درصد ماشین‌آلات منصوبه کشور در بخش مواد و صنایع معدنی بیش از ۱۰ سال قدمت دارند. جعفر صادقی پناه عضو خانه معدن و فعال معدنی دیگری است که معتقد است نوسازی و بازسازی صنایع معدنی نیازمند یک سری پیش نیازها است و به صمت در این‌باره می‌گوید: مشکل نخستین ما خود بحث فرآوری است که خود نیازمند توسعه و گسترش است و در این بخش کمبود شدیدی داریم، کما اینکه ناچار به خام فروشی در بسیاری از مواد معدنی می‌شویم. به همین دلیل اول باید روی این بخش کار بکنیم و بعد به سراغ اولویت‌های نوسازی و بهسازی برویم. وی می‌افزاید: وگرنه تردیدی در لزوم آوردن فناوری‌های نوین در صنایع معدنی وجود ندارد. ما از ماشین‌آلات قدیمی با روش‌های قدیمی استفاده می‌کنیم و برای بالا بردن راندمان کارخانجات چه دولتی و چه خصوصی ناچار به بازنگری در این بخش هستیم. وی ادامه می‌دهد: به موازات این اقدامات یعنی توسعه و گسترش کارخانه‌های فرآوری و استفاده از فناوری‌های نوین نیازمند تحقیق و پژوهش هستیم که بدون این بخش هیچ تغییری در بخش‌های یاد شده رخ نمی‌دهد. این بخش می‌تواند شامل آموزش عملی کارکنان در حیطه عملی کار توسط نظام مهندسی و مشوق‌های دولتی باشد.

جهت‌دهی به سرمایه‌گذاری‌ها
کارشناسان معتقدند یکی از بزرگترین چالش‌های نوسازی و بازسازی صنایع معدنی، هزینه بالای سرمایه‌گذاری برای جایگزینی ماشین‌آلات جدید و مدرن به ویژه توسط بخش خصوصی است. علی علی‌نیا یک فعال معدنی در زمینه سنگ‌آهن با اشاره به این معضل می‌گوید: نبود انتقال فناوری پیشرفته و به روز در امراستخراج و فرآوری مواد معدنی کشور، اعمال تحریم توسط بعضی از کشورهای مادر سازنده ماشین‌آلات و پیش‌فروش کردن قراردادهای تعهد پرداخت ارزش ماشین‌آلات تا چند برابر سال‌های گذشته، بالا بودن نرخ حقوق ورودی ماشین‌آلات و تجهیزات استخراج و فرآوری مواد معدنی از جمله مشکلات چند سال اخیر بخش معدن کشور در بازسازی و نوسازی تجهیزات استخراج و فرآوری مواد معدنی است. وی می‌افزاید: در این خصوص یکی از ابزارهای دولت این است که به سرمایه‌گذاری‌های انجام شده چه توسط بخش خصوصی و چه بخش دولتی سمت و سو بدهد. وی با اشاره به اینکه سیاست‌های اعتباری دولت در بخش معدن کشور باید از طریق سیستم بانک‌های تجاری یا صندوق‌های ویژه انجام شود، می‌گوید: این رابطه باید درجهت تامین مالی در راستای استفاده از فناوری روز دنیا در استخراج، تولید و فرآوری معدنی باشد. وی می‌افزاید: اگرچه در چند سال اخیر به منظور جایگزینی تجهیزات و ماشین‌آلات قدیمی و از کار افتاده موجود در معادن، گام‌هایی در جهت نوسازی این بخش برداشته شده است ولی بحث بر سر فناوری‌های نو و چگونگی به دست آوردن آن از نکات مهمی است که هنوز جامه عمل پوشانده نشده است.

ابلاغیه ۷ بندی گمرک درباره واردات ماشین‌آلات

گروه بازرگانی – گمرک ایران در بخشنامه‌ای خطاب به ستاد نظارت گمرک‌های استان‌ها و ادارات کل گمرگ‌های کشور اعلام کرد: پیرو بخشنامه‌های ۳ خردادماه ۹۰ در خصوص معافیت ماشین‌آلات خط تولید وارده واحدهای تولیدی، دستور فرمایید در هنگام پذیرش احکام معافیت‌های صادره نسبت به موارد ذیل دقت لازم اعمال شود:

ادامه مطلب

اعتراض به واردات ماشین‌آلات معدنی دست دوم‎

دبیر انجمن خودروسازان ایران گفت: اقدامات اخیر در زمینه واردات ماشین‌آلات معدنی با عمر تا ۱۰ سال به نفع کشور نخواهد بود.

ادامه مطلب

صدور مجوز واردات ماشین‌آلات مستعمل معدنی

معاون امور معادن و صنایع معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت با اشاره به اینکه تا دو هفته آینده مشکل تامین ماشین‌آلات معدنی حل می‌شود، گفت: سعی کردیم برای حل این مشکل از تشریفات اداری کاسته شود و ماشین‌آلات حداقل تا ۱۰ سال ساخت و دست دوم نیز اجازه ورود به کشور را داشته باشد.

ادامه مطلب